Bieżące » 23/08/2011 - Prasowane wysłodki buraczane – cenna pasza dla bydła

Nasza firma wykonuje usługi zakiszania prasowanych wysłodków buraczanych w rękawach foliowych BUDISSA BAG. 

Technologia zakiszania w rękawach foliowych gwarantuje bardzo dobre ubicie, szczelne zamknięcie i hermetyczne warunki fermentacyjne, co w  konsekwencji oznacza ograniczenie strat do minimum.

Dlaczego warto zakisić wysłodki w rękawie? - zapraszamy do lektury poniższego tekstu.

Powody zainteresowania wysłodkami prasowanymi

Wysłodki są produktem ubocznym produkcji cukru. Cukrownie produkują wysłodki: mokre, suszone i prasowane.
Wysłodki mokre mają ok. 10% s.m. i ze względu na zbyt dużą wilgotność ich kiszenie i konserwowanie nastręcza zwykle dużo problemów.
Kiszonki z mokrych wysłodków buraczanych charakteryzują się dużą zawartością kwasu masłowego i octowego, alkoholu, słabą stabilnością i małą smakowitością, przez co są niechętnie pobierane przez zwierzęta. Poza tym ich kiszenie w silosach lub na pryzmach wiąże się ze znacznymi stratami, a wypływający z silosów sok kiszonkowy zanieczyszcza środowisko. Problemem są także wysokie koszty ich transportu z cukrowni (90% wody).
Rolnicy nierzadko decydują się więc na odbiór wysłodków suchych – tańszych w transporcie. Wadą tego rozwiązania jest jednak wysoki koszt takiej paszy w przeliczeniu na jednostkę energetyczną.
Alternatywą są prasowane wysłodki buraczane, których sucha masa wynosi ok. 20-25%. Są one łatwiejsze w konserwacji niż wysłodki mokre, a jednocześnie tańsze niż wysłodki suche.

Fot. 1 Zakiszanie prasą silosującą

Charakterystyka wysłodków prasowanych

Prasowane wysłodki buraczane zawierają ok. 20-25% s.m., mają biało-żółtą barwę i przyjemny, chlebowy zapach. Z cukrowni są wydawane w temperaturze ok. 50o C. Ich najważniejsze zalety to:

1. Wysłodki prasowane są paszą wysokoenergetyczną – ich wartość energetyczna jest porównywalna, niekiedy nawet wyższa, niż wartość energetyczna kiszonki z kukurydzy (ok. 7,6 MJ NEL versus 6,9 MJ NEL). Dlatego też znakomicie nadają się w żywieniu krów wysokomlecznych i bydła opasowego.
2. Wysłodki prasowane są bardzo dobrze przyswajane przez zwierzęta, krowa może pobrać nawet do 15 kg wysłodków dziennie (ok. 5 ton rocznie). Pobór energii jest zatem większy nie tylko ze względu na wyższą zawartość suchej masy, ale także przez większą smakowitość takiej kiszonki.
3. Koszty transportu wysłodków prasowanych są o ok. połowę niższe niż w przypadku wysłodków mokrych, ze względu na mniejszą zawartość wody.
4. Wysłodki prasowane są bardzo korzystną ekonomicznie paszą.

Konieczność konserwacji i możliwość całorocznego skarmiania

Świeże wysłodki prasowane powinny być skarmione w ciągu jednego tygodnia. Ich wykorzystanie poza okresem kampanii buraczanej wymaga konserwacji tej paszy. Kiszonkę z wysłodków prasowanych można przygotować na pryzmie lub w silosie betonowym, choć nienależyta staranność prac może skutkować powstaniem strat podczas lub po zakiszaniu.
Sprawdzoną i skuteczną metodą jest zakiszanie 20-25%-owych wysłodków w rękawach foliowych BUDISSA BAG. Technologia ta, szeroko stosowana na świecie i w wielu rejonach Polski, oferuje konkretne korzyści, a mianowicie:

1. zakiszanie prawie bez strat - dzięki natychmiastowemu odcięciu dostępu powietrza i mocnemu ubiciu paszy,
2. możliwość położenia rękawa w dowolnym, ale utwardzonym miejscu,
3. technologia ogranicza błędy popełniane podczas zakiszania – minimalizacja ryzyka zaniedbań ze strony pracowników,
4. niewielka powierzchnia wybierania paszy - ograniczenie strat wynikających z procesów pofermentacyjnych,
5. skarmianie możliwe także w miesiącach letnich,
6. niskie koszty zakiszania w przeliczeniu na jednostkę masy - metoda korzystna ekonomicznie,
7. brak wycieków soków kiszonkowych – przyjazna dla środowiska.

Fot. 2 Zakiszanie prasą silosującą

Zakiszanie w rękawach foliowych odbywa się przy pomocy prasy silosującej BUDISSA BAGGER. Wysłodki mogą być dostarczone na stół paszowy maszyny przyczepami-wywrotkami lub ładowaczami czołowymi. Prasa silosująca wtłacza wysłodki do nałożonego na tunel maszyny rękawa foliowego, przesuwając się jednocześnie stopniowo do przodu. Wydajność maszyny BUDISSA BAGGER RT8000 wynosi ok. 50-100 t/h, zależnie od tempa dostarczania do niej wysłodków. Oznacza to, że średniej wielkości rękaw foliowy (2,7m średnicy, 60m długości, ok. 230 ton pojemności) jest napełniany w czasie 3-5 godzin.
Istnieje możliwość zakiszania wysłodków także w większych (o średnicy 3,0m, 3,3m, 3,6m) oraz dłuższych (75m, 90m, 150m) rękawach foliowych.
W Polsce, ze względu na strukturę gospodarstw rolnych, duża ilość wysłodków jest pakowana i magazynowana w mniejszych rękawach foliowych (o średnicy 1,2m, 1,65m, 1,95m i długościach 30m, 45m, 60m). Daje to mniejszym gospodarstwom rolnym możliwość zakiszenia już ok. 50 ton produktu. Takie rozwiązanie pozwala też na ograniczenie strat powstających przy wybieraniu paszy, ze względu na mniejszą powierzchnię wybierania i mniejszy kontakt z powietrzem.

Wysłodki magazynowane w rękawach foliowych mogą być bez problemu składowane przez min. 1 rok. W okresie zimowym, nawet przy silnych mrozach, może zamarznąć jedynie zewnętrzna warstwa wysłodków. Latem, przy dużych upałach, wysłodki pozostają stabilne, oczywiście pod warunkiem prawidłowego ich wybierania z rękawa.

Fot. 3 Rękaw foliowy z wysłodkami

Koszt jednostki energetycznej wysłodków

Aby zdać sobie sprawę z faktycznej wartości kiszonki z prasowanych wysłodków buraczanych, trzeba przyrównać ją do innej, porównywalnej jakościowo i energetycznie paszy. Dobrym przykładem jest kiszonka z kukurydzy. Załóżmy, że koszt jej wytworzenia we własnym gospodarstwie waha się w przedziale od 110,00 do 130,00 zł na tonę. W tabeli nr 1 przedstawiono porównanie kosztów energii zawartej w kiszonce z kukurydzy i w kiszonce z prasowanych wysłodków buraczanych dla dwóch wariantów cenowych i dwóch odległości od cukrowni.


Tab. 1: Porównanie kosztów jednostki energetycznej kiszonki z kukurydzy i kiszonki z prasowanych wysłodków buraczanych.

  * Cena obejmuje: wysłodki w cenie 25 zł/t, koszt transportu w cenie 10 zł/t oraz koszt kiszenia w rękawie foliowym 20,0 zł/t.
** Cena obejmuje: wysłodki w cenie 50 zł/t, koszt transportu w cenie 10 zł/t oraz koszt kiszenia w rękawie foliowym 20,0 zł/t.

Jednostka energetyczna uzyskana z kiszonki z wysłodków buraczanych jest więc przynajmniej o 30% tańsza (w zależności od faktycznych kosztów zakupu wysłodków, kosztów transportu, kosztów ich zakiszania), aniżeli jednostka energetyczna uzyskana z kiszonki kukurydzianej.

Warto więc przemyśleć możliwość zakupienia lub dokupienia wysłodków z cukrowni i przygotowania w ten sposób bardzo wartościowej paszy, która może być zadawana przez cały rok. Proszę pamiętać, że niekoniecznie trzeba być plantatorem buraka cukrowego, aby zakupić wysłodki.


Wykorzystanie w biogazowni

Wysłodki buraczane mogą być także substratem dla biogazowni rolniczych. Przy założeniu, że biogazownia będzie usytuowana na terenie cukrowni, praktycznie odpadają koszty transportu wysłodków, co czyni je jeszcze bardziej korzystnym ekonomicznie substratem. Z tego też względu należy się spodziewać, że w najbliższych latach wykorzystanie wysłodków do celów produkcji energii ze źródeł odnawialnych będzie przybierało na znaczeniu.


Podsumowanie:

1. obecnie na rynku nie ma bardziej energetycznej i korzystnej cenowo paszy niż wysłodki prasowane,
2. w porównaniu z kiszonką z kukurydzy (podobna wartość energetyczna) wysłodki są – w zależności od kosztów transportu – przynajmniej o 1/3 tańsze,
3. zakup, zakiszanie i skarmianie wysłodków prasowanych NIE MUSZĄ być związane z produkcją buraków cukrowych,
4. dzięki możliwości efektywnej konserwacji prasowanych wysłodków w rękawach foliowych i całorocznego ich skarmiania można częściowo ograniczyć areał paszowy i przeznaczyć go na zboża towarowe,
5. technologia konserwacji w rękawach foliowych BUDISSA BAG umożliwia ograniczenie strat podczas zakiszania do minimum; daje też możliwość całorocznego skarmiania, także w miesiącach letnich
6. wysłodki buraczane mogą być wykorzystywane do produkcji tzw. zielonej energii.